Kako je IRMS zaustavio poslovanje u Crnoj Gori
Integrisani sistem za upravljanje prihodima (IRMS), koji je Poreska uprava Crne Gore najavila kao ključni korak ka modernoj i efikasnoj poreskoj administraciji, trebalo je da počne sa radom 12. januara 2026. godine. Međutim, umjesto olakšanja poslovanja i ubrzanja procedura, Crna Gora je tim datumom ušla u potpuni institucionalni i tehnički kolaps poreskog sistema.
Naime, od 30. decembra 2025. godine, kada je Poreska uprava prestala da prima zahtjeve u papirnoj formi, do danas, privreda je praktično blokirana. IRMS sajt je nedostupan, usporen ili povremeno radi svega sat ili dva, nakon čega ponovo prestaje. Dio sistema koji se odnosi na Centralni registar privrednih subjekata, a koji obuhvata osnivanje društava i statusne korporativne promjene, uopšte nije u funkciji. Sistem koji je trebalo da unaprijedi poslovni ambijent, isti taj ambijent je paralisao.
Poseban problem predstavlja činjenica da nije predviđeno nikakvo prelazno rješenje. U svim ozbiljnim administrativnim reformama, naročito onima koje se tiču digitalizacije, standard je paralelno funkcionisanje starog i novog sistema u prelaznom periodu. U Crnoj Gori se desilo suprotno: stari sistem je ugašen “preko noći”, dok novi nikada nije zaživio.
Posebno zabrinjava ćutanje institucija. Ne oglašava se direktor Poreske uprave, ne reaguje Ministarstvo finansija, Ministarstvo pravde, niti Notarska komora. Umjesto zvaničnih objašnjenja i jasnih rokova, poslovna zajednica danima sluša istu rečenicu: “biće sve spremno sledeće nedjelje”. Ta sledeća nedjelja, međutim, nikako da dođe.
Ovo nije tehnički problem. Ovo je institucionalni propust sa direktnim ekonomskim posljedicama. Stranim investitorima je nemoguće objasniti da država koja se deklarativno bori za investicije, u isto vrijeme ne može da registruje ni jedno jedino novo društvo.
Pitanje koje se sada nameće je jednostavno i legitimno: ko će snositi odgovornost za štetu koja je nanijeta privredi, građanima i državi? Vrijeme je da nadležni izađu pred javnost, objasne šta se dešava, ponude hitna prelazna rješenja i preuzmu odgovornost. Jer u suprotnom, cijenu ove “reforme” neće platiti softver, već ljudi i firme koje od svog rada žive.
Advokatska kancelarija “Adžić & Knežević”
